رله PLC

رله PLC یکی از تجهیزات مهم در مدارهای کنترل و اتوماسیون صنعتی است که برای ایزولاسیون، تطبیق سیگنال، تقویت خروجی PLC و کنترل بارهای الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این رله‌ ها معمولاً در تابلوهای برق و کنترل، بین خروجی کنترلر و تجهیزات میدان قرار می‌گیرند تا امکان سوئیچ‌ کردن مطمئن بار و جداسازی مدار کنترل از مدار قدرت فراهم شود.

در این صفحه می‌توانید انواع رله PLC صنعتی را بررسی کرده و با توجه به ولتاژ بوبین، تعداد کنتاکت، جریان خروجی، نوع کنتاکت، نحوه نصب و نوع اتصال، مدل مناسب پروژه خود را انتخاب کنید. رله‌ های رابط PLC در مدل‌های مختلفی از جمله الکترومکانیکی و حالت جامد (Solid State) تولید می‌ شوند و بسته به نوع کاربرد می‌توانند برای مدارهای فرمان، تجهیزات صنعتی، سیستم‌ های اتوماسیون و کنترل ماشین‌ آلات مورد استفاده قرار گیرند.

رله PLC چیست و چه کاری انجام می‌ دهد؟

رله PLC یا PLC Relay / PLC Interface Relay یک ماژول واسط بین PLC و تجهیزات متصل به خروجی آن است. PLC معمولاً سیگنال کنترلی را تولید می‌کند، اما این سیگنال همیشه برای راه‌ اندازی مستقیم بار موردنظر مناسب نیست. در این شرایط، رله PLC به‌عنوان رابط بین مدار کنترل و بار عمل می‌کند.

به زبان ساده، مسیر عملکرد را می‌توان به شکل زیر در نظر گرفت:

PLC → رله PLC → مصرف‌کننده

برای مثال، خروجی PLC می‌تواند رله را تحریک کند و کنتاکت رله، مدار یک کنتاکتور، شیر برقی، لامپ سیگنال یا سایر تجهیزات کنترلی را قطع و وصل کند. یکی از مزایای مهم استفاده از رله رابط، جداسازی الکتریکی مدار کنترل از مدار خروجی است. همچنین در بسیاری از سیستم‌ها، رله PLC امکان تطبیق بهتر بین مشخصات خروجی کنترلر و بار را فراهم میکند.

چرا در تابلو برق از رله PLC استفاده می‌ شود؟

در طراحی تابلوهای اتوماسیون، اتصال مستقیم خروجی PLC به تمام بارها همیشه بهترین راهکار نیست. استفاده از یک رله واسط می‌تواند مزایای عملی مهمی داشته باشد:

• ایزولاسیون مدار PLC و مدار بار
• امکان سوئیچ‌کردن بارهایی با مشخصات متفاوت از خروجی کنترلر
• افزایش انعطاف‌پذیری مدار فرمان
• امکان تعویض سریع رله در مدل‌های دارای رله قابل جدا شدن
• اشغال فضای کمتر در تابلو با استفاده از ماژول‌های باریک
• ساده‌تر شدن سیم‌کشی و عیب‌یابی
• مناسب برای ایجاد رابط بین سیستم کنترل و تجهیزات میدان

در خانواده‌ های PLC-INTERFACE، برای نمونه، ماژول‌های رله با عرض بسیار کم، اتصال Push-in یا Screw و انواع رله‌های قابل نصب روی ریل DIN ارائه می‌شوند.

انواع رله PLC

رله‌ های PLC را می‌توان از جنبه‌ های مختلف دسته‌ بندی کرد. انتخاب نوع مناسب باید بر اساس مشخصات واقعی مدار انجام شود.

رله PLC الکترومکانیکی

در این مدل، عملکرد قطع و وصل توسط کنتاکت‌ های مکانیکی انجام می‌شود. این نوع رله برای بسیاری از مدارهای فرمان و کاربردهای عمومی صنعتی گزینه‌ ای رایج است. از مهم‌ ترین پارامترهای آن می‌توان به ولتاژ بوبین، تعداد کنتاکت، نوع کنتاکت و جریان قابل تحمل کنتاکت‌ ها اشاره کرد.

رله PLC حالت جامد یا SSR

در رله‌ های Solid State، عملیات سوئیچینگ با استفاده از قطعات نیمه‌ هادی انجام می‌شود و برخلاف رله الکترومکانیکی، کنتاکت مکانیکی وجود ندارد. این ساختار می‌تواند برای کاربردهایی که سرعت سوئیچینگ بالا یا تعداد دفعات قطع و وصل زیاد است، مزیت داشته باشد. البته انتخاب SSR باید با توجه به نوع بار، AC یا DC بودن مدار، جریان، ولتاژ و شرایط حرارتی انجام شود.

سازندگان تجهیزات رابط PLC هر دو فناوری الکترومکانیکی و Solid State را در خانواده‌ های مختلف ارائه می‌کنند.

مهم‌ترین مشخصات هنگام خرید رله PLC

برای خرید رله PLC صرفاً نباید به نام برند یا ولتاژ بوبین توجه کرد. چند مشخصه فنی باید با مدار کنترل و بار موردنظر مطابقت داشته باشد.

1. ولتاژ ورودی یا بوبین

ولتاژ تحریک رله باید با خروجی PLC یا مدار فرمان سازگار باشد. مدل‌های مختلف ممکن است با ولتاژهای DC یا AC و مقادیر متفاوتی تولید شوند. برای مثال، 24V DC یکی از ولتاژهای متداول در مدارهای کنترل صنعتی است؛ اما نباید بدون بررسی نقشه و مشخصات PLC، آن را به‌عنوان انتخاب پیش‌فرض در نظر گرفت.

2. نوع کنتاکت

رله‌های PLC می‌توانند با آرایش‌های مختلف کنتاکت عرضه شوند؛ از جمله:

• NO؛ کنتاکت نرمال باز
• NC؛ کنتاکت نرمال بسته
• CO یا Changeover؛ کنتاکت تبدیلی

انتخاب نوع کنتاکت باید بر اساس عملکرد موردنیاز مدار انجام شود.

3. جریان و ولتاژ کنتاکت خروجی

یکی از مهم‌ترین موارد در انتخاب رله، بررسی جریان و ولتاژ قابل تحمل کنتاکت است. اگر بار دارای جریان راه‌اندازی بالا باشد، نباید صرفاً جریان نامی مصرف‌کننده را با جریان نامی رله مقایسه کرد. نوع بار، جریان هجومی و تعداد دفعات سوئیچینگ نیز می‌توانند روی انتخاب رله تأثیر داشته باشند.

4. تعداد کنتاکت‌ها

بسته به طراحی مدار، ممکن است به یک کنتاکت، دو کنتاکت یا آرایش‌های دیگری نیاز داشته باشید. بنابراین بهتر است قبل از خرید، نقشه مدار فرمان بررسی شود.

5. نحوه نصب

بسیاری از رله‌های رابط PLC برای نصب داخل تابلو و روی ریل DIN طراحی شده‌اند. این ساختار باعث می‌شود نصب و سازمان‌دهی تجهیزات در تابلو ساده‌تر شود.

6. نوع ترمینال و اتصال

رله‌های PLC ممکن است با ترمینال‌های پیچی یا Push-in عرضه شوند. انتخاب بین این دو بیشتر به روش سیم‌کشی، شرایط پروژه و ترجیح طراح یا تکنسین بستگی دارد.

7. ابعاد ماژول

در تابلوهایی که فضای نصب محدود است، عرض رله اهمیت زیادی پیدا می‌کند. برخی ماژول‌های رابط PLC در ابعاد بسیار باریک تولید می‌شوند و برای افزایش تراکم تجهیزات روی ریل DIN مناسب هستند.

رله PLC در چه مدارهایی استفاده می‌شود؟

رله PLC کاربرد بسیار گسترده‌ای در تابلوهای کنترل و اتوماسیون دارد. برخی از کاربردهای رایج آن عبارت‌اند از:

• تابلوهای اتوماسیون صنعتی
• خطوط تولید و ماشین‌ آلات
• کنترل کنتاکتورها
• کنترل شیر های برقی
• سیستم‌ های مانیتورینگ و کنترل
• تابلوهای کنترل موتور
• سیستم‌ های انتقال و جابه‌ جایی
• تجهیزات بسته‌ بندی
• سیستم‌ های تصفیه آب و فاضلاب
• تجهیزات ساختمانی و تأسیسات
• سیستم‌ های کنترل فرآیند

رله‌ های رابط صنعتی بسته به طراحی می‌توانند در ماشین‌ آلات، زیرساخت‌ ها، صنایع فرآیندی، لجستیک، انرژی‌ های تجدیدپذیر و بسیاری از کاربردهای دیگر مورد استفاده قرار گیرند.

تفاوت رله PLC با رله معمولی چیست؟

رله PLC در اصل یک رابط تخصصی برای استفاده در سیستم‌های کنترل و اتوماسیون است و معمولاً با هدف نصب آسان در تابلو، سیم‌ کشی منظم، ایزولاسیون سیگنال و ارتباط بین کنترلر و تجهیزات میدان طراحی می‌شود. در بسیاری از مدل‌ ها، پایه رله، ترمینال‌، LED وضعیت و ساختار نصب روی ریل DIN در قالب یک ماژول صنعتی در نظر گرفته شده‌اند.

بنابراین تفاوت اصلی را نباید فقط در عملکرد قطع و وصل جست‌ و جو کرد؛ بلکه ساختار ماژول، نحوه نصب، ابعاد، روش اتصال، مشخصات ورودی و خروجی و قابلیت سرویس و تعویض نیز اهمیت دارند.

چگونه رله PLC مناسب انتخاب کنیم؟

برای انتخاب دقیق رله PLC بهتر است این مراحل را بررسی کنید:

مرحله اول: مشخص‌کردن خروجی PLC

ابتدا ولتاژ و نوع خروجی PLC را مشخص کنید؛ برای مثال خروجی DC یا AC و مشخصات جریان خروجی.

مرحله دوم: بررسی مشخصات بار

نوع بار، ولتاژ کاری، جریان مصرفی و در صورت وجود، جریان هجومی بار را بررسی کنید.

مرحله سوم: انتخاب نوع رله

مشخص کنید که برای کاربرد موردنظر رله الکترومکانیکی مناسب است یا Solid State.

مرحله چهارم: بررسی کنتاکت

تعداد و آرایش کنتاکت موردنیاز را مشخص کنید؛ مانند NO، NC یا Changeover.

مرحله پنجم: بررسی شرایط نصب

فضای موجود در تابلو، نصب روی DIN Rail و نوع ترمینال موردنیاز را بررسی کنید.

مرحله ششم: تطبیق مشخصات مدل

در نهایت، دیتاشیت مدل انتخابی را با مدار پروژه تطبیق دهید. این مرحله به‌خصوص در پروژه‌ های صنعتی مهم است، زیرا ظاهر مشابه دو رله به معنی یکسان‌ بودن مشخصات فنی آنها نیست.

خرید رله PLC از ایستاتجهیز

در خرید رله PLC صنعتی، انتخاب مدل صحیح اهمیت بیشتری از صرفاً انتخاب یک رله با قیمت پایین دارد. مشخصات ورودی و خروجی، نوع بار، آرایش کنتاکت، نحوه نصب و شرایط کاری باید قبل از خرید بررسی شوند. در ایستاتجهیز می‌ توانید مدل‌ های مختلف رله PLC را بر اساس مشخصات فنی و کاربرد بررسی کنید و برای انتخاب مدل مناسب مدار کنترل خود، مشخصات محصول را با نیاز پروژه تطبیق دهید.

اگر بین چند مدل از نظر ولتاژ، تعداد کنتاکت، جریان خروجی یا نوع رله مردد هستید، بررسی دیتاشیت و مدار کاربرد قبل از خرید می‌ تواند از انتخاب اشتباه و هزینه‌ های اضافی در زمان نصب جلوگیری کند.

قیمت رله PLC

قیمت رله پی ال سی به عواملی مانند برند، مدل، نوع رله، ولتاژ ورودی، تعداد کنتاکت‌، جریان قابل تحمل، نوع ترمینال و امکانات ماژول بستگی دارد. به همین دلیل، قیمت دو رله PLC با ظاهر مشابه می‌تواند متفاوت باشد. برای مقایسه قیمت، بهتر است ابتدا مشخصات فنی موردنیاز پروژه تعیین شود و سپس مدل‌ های سازگار با آن از نظر قیمت و امکانات مقایسه شوند.